Ne tenê li ser rûyê erdê pêşketin çê dibin.
Kovara zanistî ya zanistên bi prestîj diyar kirin ku zanyaran toreke berfireh a kivarkan di bin axa erdê de vedîtine.
Li gorî lêkolînê axa jorîn a erdê toreke kivark dihewîne ku bi qasî 110 çar yek milyon kîlometre dirêj e û bandorê li ekosîstemên gerstêrkê dike.
Di heman çarçoveyê de destnîşankirin ku hevkariya di navbera şînatî û kivar bi qasî 450 milyon sal berê ye.
Bi qasî 70% ji cureyên şînatî li ser erdê ji bo jiyanê bi vê tora kivarkê ya bin erdê ve girêdayî ne.
Lêkolînê eşkere kir ku torên kivarkan salane wekhevî 4 mîlyar ton karbondîoksît ji şînatiyan vediguhezînin axê.
Li gorî zanyaran jî ev avahî ne tenê ekosîstemek e, lê di heman demê de "binesaziya veguhastin û ragihandinê" li ser pîvanek gerstêrkî ye.