لە ئابووریی هەموو وڵاتێکدا، پێکهاتەی هێزی کار یەکێکە لە گرنگترین هۆکارەکانی پێشکەوتن، و ژنان وەک نیوەی کۆمەڵگا، ڕۆڵێکی چارەنووسساز دەگێڕن لە بەهێزکردنی بنەما ئابوورییەکاندا.
بە پێچەوانەوە، لەو وڵاتانەی کە ژنان بە مەبەست یان لە ڕێگەی ڕێوشوێنی حکومییەوە لە بازاڕی کار دوور دەخرێنەوە، زیانێکی گەورەی ئابووری و کۆمەڵایەتی بەدەست دەهێنن؛ کە ئێران یەکێکە لە دیارترین و نزیکترین نموونەکانی ئەم دۆخە پڕ قەیرانە.
ئێران بە هەبوونی نزیکەی دوو هەزار زانکۆ، لە ڕووی ژمارەی ناوەندەکانی خوێندنی باڵاوە لە پلەی پێنجەمی جیهاندایە. سەرەڕای ئەم ژمارە زۆرەی زانکۆکان و سەرەڕای ئەوەی ڕێژەی کچان لە زۆربەی زانکۆکاندا گەیشتۆتە ٦٠٪ی کۆی خوێندکاران و تێپەڕاندووە، بەڵام پێکهاتەی دەسەڵات دۆخێکی دژوار و کارەساتباری بۆ بەشداریی ژنان لە بازاڕی کاردا دروست کردووە.
ڕێژەی بەشداریی ژنان لە ئابووریی ئێراندا تەنیا نزیکەی یەک لەسەر سێی تێکڕای جیهانییە، لە کاتێکدا خودی تێکڕای جیهانیش خۆی کێشەی هەیە و بەشداریی ژنان تیایدا لە ئاستی پێویستدا نییە.
داتاکانی پەراوێزخستن و قەیرانی بێکاری
ڕاپۆرتی ئەم دواییەی ناوەندی لێکۆڵینەوەی پەرلەمانی ئێران دۆخەکە بە ڕوونی دەخاتە ڕوو:
بێکاریی خوێندەواران: ڕێژەی بێکاری لە نێو ژنانی خاوەن بڕوانامەی زانکۆدا گەیشتووەتە ٧١٪، کە ئەمەش نیشانەی شکستێکی گەورەیە لە بەکارهێنانی سەرمایەی مرۆیی.
قەدەغەکردنی بوارەکان: سنووردارکردنی خوێندنی ژنان بەردەوامە؛ بۆ نموونە، وەرگرتنی ژنان لە ٧٧ بواری جیاواز لە زانکۆکانی ئێران قەدەغە کراوە یان ڕاگیراوە، کە بوارەکانی وەک ئەندازیاری لە دیارترینیانن.
زیانە ئابوورییەکان: سەرەڕای گوشارە قورسە ئابوورییەکان و بەرزبوونەوەی ڕێژەی هەژاری، هێشتا ژنان لە کایە ئابوورییەکاندا پەراوێز خراون، لە کاتێکدا بەشداریی چالاکیان دەتوانێت بەشێکی زۆری قەیرانەکانی ئێران چارەسەر بکات.
کاریگەرییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان
بەرزبوونەوەی خێرای ئاستی خوێندەواری و هۆشیاری لە نێو ژنانی ئێراندا، چاوەڕوانییەکانیانی بۆ داهاتوو و پێگەی کۆمەڵایەتی بەرزکردووەتەوە. بەڵام کاتێک ئەم ئاستە بەرزەی خوێندن بە دیواری پۆڵایینی بێکاری، هەڵاواردن و قەدەغەکردنی فەرمی دەوەستێت، دەبێتە هۆی دروستبوونی ناڕەزایەتییەکی قووڵ.
ئەم دۆخە نادادپەروەرە بووەتە هۆی ئەوەی کە ژنانی ئێرانی نەک هەر پاشەکشە نەکەن، بەڵکو بە شێوەیەکی زۆر چالاکتر و ڕژدتر بەشداریی ناڕەزایەتییەکان و جووڵانەوەکانی دژی حکومەت بکەن و ببنە پێشەنگی گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتییەکان.