حەوت مانگ دوای خۆپیشاندانە سەرانسەرییەکانی کانوونی دووەمی 2026 کە بە توندوتیژییەکی گەورە کۆتایی هات، دەسەڵاتدارانی ئێران هێشتا لە ئەگەرێکی تری سەرهەڵدانەوەی ناڕەزایەتییەکان لە شەقامەکاندا دەترسن؛
ئەمەش لە ڕێگەی گەڕاندنەوەی ترسناکترین سەرکردە ئەمنییەکان بۆ پۆستە باڵاکان لەلایەن ڕێبەری نوێی وڵاتەوە، موجتەبا خامنەیی، ڕەنگی داوەتەوە.
ئەم نیگەرانییە لە هەوڵە بەردەوامەکانی دەسەڵاتدا بەدی دەکرێت کە هەموو شەوێک لە شار و گەڕەکەکاندا کۆبوونەوەی لایەنگرانی حکومەت ڕێکدەخەن و میدیا فەرمییەکانیش بانگەشەی بۆ دەکەن وەک نیشانەیەک بۆ "پشتیوانی و یەکڕیزیی نەتەوەیی".
مەترسیی ئابووری و هەڕەشەی ناوخۆیی
قووڵبوونەوەی قەیرانی ئابووری لە دوای هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل لە 28ی شوباتەوە، وای کردووە کە چەندین بەرپرس دان بەوەدا بنێن کە ئێران رووبەڕووی هەڕەشەیەکی بوونی بووەتەوە، نەک تەنها لە ڕووی بۆمبی دەرەکییەوە، بەڵکو بەهۆی نەبوونی یەکڕیزی و داڕمانی ئابوورییەوە.
سەرۆککۆمار مەسعود پزیشکیان ڕایگەیاند کە لە دوایین کۆبوونەوەیدا لەگەڵ موجتەبا خامنەییدا، ڕێبەر جەختی لەسەر دوو خاڵ کردووەتەوە: "یەکڕیزی" و "گوزەرانی خەڵک".
بەڵام لە پرۆسەی ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانە ناوخۆییەکاندا، موجتەبا خامنەیی شوێن ڕێگاکانی باوکی کەوتووە لە بڵاوکردنەوەی ترس لەناو کۆمەڵگەی مەیدانیدا بۆ کۆنتڕۆڵکردنەوەی فەزای گشتی؛
لە ڕێگەی سەرکوتکردنی ناڕەزایەتییەکان بە دەستبەسەرکردن، دانپێدانانی زۆرەملێ، ئەشکەنجەدان، سزای زیندانیکردنی درێژخایەن و لەسێدارەدان.
گەڕانەوەی کەسایەتییە توندڕەوەکان بۆ دامەزراوە ئەمنییەکان
خامنەیی پەنای بردووەتە بەر ئەو کەسایەتییانەی کە مێژوویان بە تاریکترین سەردەمەکانی کۆماری ئیسلامییەوە گرێ دراوە:
حوسێن تەئب: لە نێو شەش فەرماندە سەربازییە تازەکەدا، خامنەیی هاوڕێ نزیکەکەی، حوسێن تەئبی، وەک بەرپرسی نوێی هێزی بەسیج دیاری کردەوە.
تەئب کە پێشتر سەرکردایەتیی بەسیجی لە کاتی خۆپیشاندانەکانی 2009دا کردبوو و پاشان بۆ ماوەی زیاتر لە دەیەیەک سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی سوپای پاسداران بوو، بەوە ناسراوە کە هێزەکانی تێوەگلاون لە سەرکوتکردن و کوشتنی خۆپیشاندەران. گەڕانەوەی پەیامێکی ڕوونە بۆ ئەوانەی دژایەتیی ڕژیم دەکەن.
محسن ڕەزایی: ڕۆژێک پێش ئەوە، فەرماندەی کۆنی سوپای پاسداران وەک سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیو نوێنەری خامنەیی لەو ئەنجومەنەدا دیاری کرا.
ڕەزایی کە لە ماوەی جەنگی عێراق-ئێراندا فەرماندەیی سوپای پاسدارانی کردووە، بەوە ناسراوە کە لە ستراتیژیی جەنگیدا پشتی بە "شەپۆلی مرۆیی" بەستووە و قوربانیی زۆری داوە.
ئەحمەد وحیدی: وەک فەرماندەی گشتیی سوپای پاسداران دیاری کرا و ئاراستە کرا بۆ ئەوەی ئامادەکاری بکات بۆ "کردەی هێرشبەریی بەهێز".
تێکۆشان لەسەر شەقام
لە مێژووی 47 ساڵەی خۆیدا، کۆماری ئیسلامی تێگەیشتووە که کۆنتڕۆڵکردنی فەزای گشتی (شەقام) کلیلی بەردەوامبوونی ڕێژیمە.
شەقام ئەو شوێنەیە کە دەسەڵات تێیدا نمایشەکان ساز دەکات، بەڵام هاوکات ئەو شوێنەشە کە خەڵکی ئێران لە ساڵانی 1999، 2009، 2017، 2019، 2022 و کانوونی دووەمی 2026 تێیدا ڕووبەڕووی سیستەم بوونەوە.
ئەمڕۆش، ئێران سوورە لەسەر ئەوەی بە هەموو هێزێک ڕێگری لە خەڵک بکات لە گەڕانەوە بۆ شەقامەکان، و بۆ ئەم مەبەستەش پەنای بۆ کەسایەتییە دێرینەکانی سەرکوت و توندوتیژی بردۆتەوە، بە شێوازێک کە نیشانی دەدات سەرکردایەتیی نوێ سەرقاڵی دووبارە بنیاتنانەوەی ئەو دامەزراوانەیە کە مێژووییانە لە کاتی هەڕەشە ناوخۆییەکاندا پارێزگارییان لە کۆماری ئیسلامی کردووە.