ئەمڕۆ 54 ساڵ بەسەر کۆچی دوایی ئەفسانەی نەمری گۆرانی و مۆسیقای کوردی، حەسەن زیرەکدا تێپەڕ دەبێت، بەڵام میراتە دەوڵەمەندەکەی دوای دەیان ساڵ هێشتا بە زیندوویی لە یادەوەریی گەلەکەماندا ماوەتەوە.
حەسەن زیرەک، سەرەڕای تەمەنە کورتەکەی و ئەو هەموو نەهامەتی، هەژاری و ئاوارەییەی لە ژیانیدا چێشتی، توانی بە تۆمارکردنی نزیکەی 1,200 بەرهەمی ناوازە، ببێتە ناسنامە و پارێزەری ڕاستەقینەی فۆلکلۆر و یادەوەریی مۆسیقای کوردی.
حەسەن زیرەک کە خاوەنی چەندین شاکاری نەمری وەک مارشی "ئەی نیشتمان"ـە، دەنگ و ئاوازەکانی دوای تێپەڕبوونی چەندین دەیە بەسەر کۆچی دواییدا، هێشتا وەک چاوگەیەکی ڕەسەن بۆ هونەری کوردی دەمێننەوە.
ئەم هونەرمەندە کوردە لە ساڵی 1921 لە گوندی هەرمێلەی سەر بە شاری سەقز لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەدایکبوو. لە تەمەنێکی منداڵیدا باوکی لەدەستدا و بۆ دابینکردنی بژێوی ژیانی، پشتی بە کارە قورسەکانی وەک شوانی و مەڕداری بەست.
دواتر بەهۆی زوڵم و گوشاری ئاغای گوندەکەی، ناچار بوو ڕووبکاتە دەرەوەی زێدەکەی و ژیانی ئاوارەیی دەستپێبکات. یەکێک لە گەشتەکانی ژیانی ئاوارەیی ناوبراو لە بەغداد بوو، لەوێ لە چایخانە و شوێنە گشتییەکاندا گۆرانی دەگوت، تاوەکو دواجار لەلایەن خەمخۆران و پسپۆڕانی هونەرییەوە دەنگی دۆزرایەوە و پێی‌نایە دونیای ڕادیۆ و مۆسیقاوە.
لە سەردەمی جەنگی دووەمی جیهانیدا گەڕایەوە نیشتمان و شاکاری مێژوویی "ئەی نیشتمان"ی خوێند کە بووە هێمای خەبات و ئازادیخوازیی.
دواتر زیرەک ڕووی لە ڕادیۆی تاران کرد و لەوێش بەرنامەی "چریکەی کوردستان"ـی بڵاوکردەوە، بەڵام هەمیشە لەژێر چاودێری و گوشاری توندی سیاسیی دەسەڵاتداراندا بوو.
زیرەک تەنها گۆرانیبێژ نەبوو، بەڵکو لێهاتووییەکی بێوێنەی لە ئاوازداناندا هەبوو؛ ئەو هۆنراوەی شاعیرە گەورەکانی وەک پیرەمێرد، هێمن، نالی و ئەحمەد هەردی کردە گۆرانی.
تەنانەت ئاوازە ڕەسەنەکانی ئەو سنوورەکانی بەزاند و دواتر لەلایەن هونەرمەندانی نەتەوەکانی دیکەوە (وەک تورک و عەرەب) وەرگیران و بە زمانی دیکە گوترانەوە.
دواجار ئەو دەنگە زوڵاڵە لە 26ی حوزەیرانی ساڵی 1972، دوای ململانێیەکی سەخت لەگەڵ نەخۆشیی شێرپەنجە لە تەمەنی 51 ساڵیدا لە نەخۆشخانەی شاری بۆکان چاوەکانی لێکنا.
بە گوێرەی وەسیەتی خۆی، تەرمەکەی لە داوێنی کێوی ناڵەشکێنەی ئەو شارە بە خاک سپێردرا، بەڵام دەنگ و کاروانە هونەرییەکەی بۆ هەمیشە بە نەمری مانەوە.