Hêzên leşkerî
Hêzên çekdar ên Îranê, Sipaha Pasdarên Şoreşa Îslamî (IRGC) û hêzên paramîlîter (wek Besîc) dihewîne.
• Hejmara leşkeran: Hejmara giştî ya personelên leşkerî yên Îranê nêzîkî 900,000 leşkerên çalak in, û zêdetirî 350,000 yedek hene.
Ev yek IRGC jî dihewîne, ku hêzek leşkerî ya girîng di nav Îranê de ye.
Hêzên Çekdar ên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, yek ji mezintirîn û bihêztirîn hêzên leşkerî yên cîhanê ye.
• Hejmara leşkeran: Artêşa DYA’yê nêzîkî 1.3 mîlyon personelên di erka çalak de û zêdetirî 800,000 yedek hene.
Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwedî mezintirîn hêzên erka çalak û yedek in.
Budçeya parastinê ya Îranê salane bi qasî 20-25 milyar dolar tê texmînkirin (ev dibe ku li gorî guhertinên aborî û siyasî biguhere).
Budçeyên leşkerî
Budçeya parastinê ya Amerîkayê ya herî mezin a cîhanê ye, salane 700 milyar dolarî derbas dike.
Ev yek çavkaniyên pir mezin ji bo pêşxistina çekan û teknolojiya pêşketî dide Amerîkayê.
Ji aliyê çek û amûrên leşkerî ve, Îran bi giranî xwe dispêre balafirên kevin, ku filoya wê F-4, F-5 û MiG-29 dihewîne.
Îranê her wiha dron û mûşekên balîstîk ên navxweyî pêşxistiye.
Îran rêzek mûşekên balîstîk ên wekî Şehab-3 û Zulfiqar pêş dixe û xwedîyê wan e, ku hin ji wan dikarin bigihîjin armancên li Rojhilata Navîn û heta li derveyî herêmê jî.
Artêşa Îranê rêzek ji wesayîtên zirxî yên kevin bikar tîne, lê hin ji wan, wek tankên Zulfeqar, bi pêş xistiye.
Çek û amûrên leşkerî
Li beramberî wê, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwediyê filoyake nûjen û berfireh a balafirên şer ên pêşketî ne, wek F-35, F-22, û B-2 Spirit.
Her wiha, ew xwediyê mûşekên balîstîk, serên nukleerî yên pêşketî, mûşekên krûz û xwedî şiyana pêşxistina çekên nukleerî ye.
Tankên wek M1 Abrams û pergalên zirxî yên din di şerên cûrbecûr ên li çar aliyê cîhanê de têne bikaranîn.
Îran xwediyê çekên nukleerî nîn e, lê ew teknolojiya nukleerî ya sivîl dişopîne û ceribandin li ser pêşxistina mûşekên balîstîk pêk aniye.
Şîyanên nukleerî
Amerîka xwediyê cebilxaneyek nukleerî ya mezin e ku tê texmînkirin bi qasî 6,000 serên şer e û yek ji hêzên sereke yên nukleerî yên cîhanê ye.
Îran li gorî Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwedî hêzeke deryayî ya biçûk e, lê ew li herêma Kendavê hebûneke deryayî ya sofîstîke diparêze, di nav de keştiyên şer ên biçûk, keştiyên êrîşa bilez û binavbehr.
Ew stratejiyên şerê neasayî bikar tîne, wek girtina Tengava Hurmuzê (xalek girîng a derbasbûna petrolê).
Hêza Deryayî
DYA xwedî hêzeke deryayî ya mezin e ku ji keştiyên balafiran ên pêşketî, binavêjên nukleerî, keştîyên şer û wêranker pêk tê.
Flota DYAyê dikare operasyonên deryayî yên mezin li her deverê cîhanê pêk bîne.
Her çend Îran teknolojiyeke kevin bikar tîne jî, dest bi pêşxistina hin çekên pêşketî kiriye, bi taybetî di warê mûşek û dronan de.
Her çend hin ji teknolojiya wê bi dehsalan vedigere jî, Îran bi berdewamî şiyanên xwe yên leşkerî li hundir pêş dixe.
Teknolojiya leşkerî
Teknolojiya leşkerî ya Amerîkî ya herî nûjen û pêşketî ya cîhanê ye.
Xwedî bernameyên pêşkeftî yên di warê mejiyê çêkirî, robotîk, dron û pergalên parastina hewayî û mûşekan ên pêşketî ye.
Îran xwe dispêre stratejiyeke herêmî, ji bo avakirina hevpeymanan li Rojhilata Navîn dixebite, wek Hizbullah li Lubnanê û Hamas li Xezeyê, ji bilî milîsên Şîe li Iraq û Sûriyeyê.
Îran hewl dide ku şerê bi wekalet wekî rêyek ji bo bandorkirina hêzên mezin ên li herêmê bikar bîne.
Stratejî û hevpeymanên leşkerî
Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwe dispêre hevpeymaniyên navneteweyî, wek NATO û gelek peymanên leşkerî yên dualî bi welatên Ewropa, Asya û Rojhilata Navîn re.
Hêza wê ya gerdûnî tê vê wateyê ku ew dikare destwerdanê li piraniya herêmên cîhanê bike.
