نەخشەی سیاسیی تورکیا بە تەواوی شڵەژاوە؛ ئەوەش دوای ئەوەی دادگایەکی ئەنقەرە لە بڕیارێکی کتوپڕ و بێپێشینەدا، سەرۆکی هەڵبژێردراوی جەهەپەی لادا و سەرۆکی پێشووی گەڕاندەوە. ئەم دەستێوەردانە یاساییە گەورەترین پارتی ئۆپۆزسیۆنی وڵاتەکەی خستووەتە ناو قەیرانێکی قووڵەوە و بەرەو لێکترازانێکی مێژوویی دەبات.
لادانی ئۆزگوور ئۆزەل بە بڕیاری دادگا و گەڕانەوەی کڵچدارئۆغڵو
دادگای ئەنقەرە بە پشتبەستن بە پرەنسیپی یاسایی «بەتڵانی ڕەها»، سەرجەم ئەنجامەکانی کۆنگرەی پێشووی پارتی کۆماریی گەل (CHP)ی هەڵوەشاندەوە.
دادگا ڕایگەیاند کە بەڵگەی لەسەر "کڕینی دەنگی ئەندامانی کۆنگرە" هەیە، بۆیە ئۆزگوور ئۆزەلی لە پۆستەکەی لادا و کەمال کڵچدارئۆغڵوی تەمەن 77 ساڵی گەڕاندەوە سەرۆکایەتیی حزبەکە. ئۆزەل ئەم هەنگاوە بە "کودەتایەکی دادوەری" دەزانێت کە لەلایەن دەسەڵاتەوە ئەندازیاریی بۆ کراوە.
پەکخستنی یاسایی ئەکرەم ئیمامئۆغڵو وەک کاندیدی سەرۆکایەتی
قەیرانەکە تەنیا پۆستی سەرۆکایەتیی حزبەکەی نەگرتووەتەوە، بەڵکو گەورەترین کاندیدی پارتەکە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی داهاتووش ڕووبەڕووی پەکخستن بووەتەوە.
ئەکرەم ئیمامئۆغڵو، سەرۆکی شارەوانیی ئەستەمبوڵ کە کاندیدی فەرمیی جەهەپە بوو بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەردۆغان، بە تۆمەتی گەندەڵی لە پۆستەکەی دوورخرایەوە.
هاوکات زانکۆی ئەستەمبوڵ بڕوانامەی دەرچوونی ئیمامئۆغڵوی پووچەڵکردەوە؛ ئەمەش ڕێگرە لەبەردەم کاندیدبوونی، چونکە بەپێی یاسای تورکیا کاندیدی سەرۆکایەتی دەبێت خاوەن بڕوانامەی باڵا بێت.
پلانی شاراوەی ئەردۆغان بۆ هەموارکردنی دەستوور
چاودێرانی سیاسی کۆکن لەسەر ئەوەی کە ئەم شڵەژانە ناوخۆیییەی جەهەپە، بەشێکە لە پلانی ستراتیژیی ڕەجەب تەیب ئەردۆغان. ئەردۆغان بەپێی دەستوور ناتوانێت لە ساڵی2028دا خۆی کاندید بکاتەوە، مەگەر لە ڕێگەی هەموارکردنەوەی دەستوور یان ڕاگەیاندنی هەڵبژاردنی پێشوەختە کە پێویستی بە 360 دەنگی پەرلەمان هەیە.
هاوپەیمانیی دەسەڵات ئەم ڕێژەیەی نییە، بۆیە ئەردۆغان دەیەوێت سوود لە گەڕانەوەی کڵچدارئۆغڵو و پەرلەمانتارە دڵسۆزەکانی وەربگرێت بۆ بەدەستهێنانی ئەو دەنگانە.
ئەگەری جیابوونەوەی گەورە و دروستبوونی حزبی نوێ
ئەم ململانێیە جەهەپەی کردووە بە دوو جەمسەر؛ باڵی کڵچدارئۆغڵو کە دەیەوێت حزبەکە لە نەیارەکانی پاک بکاتەوە، لە بەرامبەردا باڵی ئۆزەل و ئیمامئۆغڵو.
ڕاپرسییە نوێیەکان نیشان دەدەن کە زۆرینەی جەماوەری ئۆپۆزسیۆن هێشتا پشتگیری لە ئۆزگوور ئۆزەل دەکەن. بەهۆی ئەم بنبەستە یاساییەوە، ئەگەری زۆر بەهێز هەیە کە ئۆزەل و ئیمامئۆغڵو بە یەکجاری لە جەهەپە جیا ببنەوە و پارتێکی نوێ لەسەر مۆدێلی سیاسیی ئیمانوێل ماکرۆن لە فەرەنسا دابمەزرێنن.
ئاسۆی داهاتوو: ئەم قەیرانە ناوخۆیییە قووڵە، تەواوی پاشەڕۆژی دیموکراسی و نەخشەی سیاسیی داهاتووی تورکیای خستووەتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەخت.
چاوەڕوان دەکرێت هاوینێکی پڕ گرژی سیاسی چاوەڕوانی ئەنقەرە بکات و ئەگەری ڕوودانی هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەرلەمانی و سەرۆکایەتی پێش ساڵی 2028، ئێستا لە هەمیشە زیاتر بووە.