Ev peyman hebûna leşkerî ya Washingtonê li vê herêma krîtîk a Arktîkê berfireh dike، lê di heman demê de serweriya siyasî ya giravê di destê Padşahiya Danîmarkayê de dihêle.
Hûrgiliyên sereke ên lihevkirinê
Peymana nû hevsengiyeke navbera daxwazên ewlehiyê yên Amerîkayê û serweriya Ewropî ava dike:
Berfirehkirina Leşkerî ya DYA'yê: Ev lihevkirin mafê gihîştina leşkerî ya berfireh û mafên firînê dide artêşa Amerîkayê. DYA jixwe Bingeha Fezayî ya Pituffik li bakurê rojavayê giravê bi rê ve dibe، lê ligorî raporan niha Washington avakirina sê bingehên nû yên leşkerî li başûrê Grînlendayê dinirxîne.
Dûrxistina Rîberan (Çîn û Rûsya): Li gorî Wezareta Derve ya Amerîkayê، peyman mekanîzmayên tund datîne da ku rê li ber welatên derveyî NATO'yê bi taybetî Çîn û Rûsyayê bigire ku li giravê bingehên leşkerî ava bikin an di sektorên hestiyar mîna maden û çavkaniyên xwezayî de veberhênanê bikin.
Parastina Serweriyê: Tevî ku Trump li ser hesabê xwe yê Truth Social ragihand ku ev peyman "kontroleke daîmî" li ser ewlehiya Grînlendayê dide Amerîkayê، aliyê Danîmarkayê tekez kir ku peyman serweriya axa wan û mafê gelê Grînlendayê yê çarenûsê diparêze. Grînlenda wekî herêmeke xweser di nav sînorên Danîmarkayê de dimîne.
Grînlenda çima ji bo Amerîkayê girîng e?
Grînlenda di salên dawî de ji ber guherîna avhewayê û helandina qeşayê girîngiyeke mezin a jeostratejîk bi dest xistiye. Girav dikeve navbera Amerîkaya Bakur û Ewropayê û rêyên deryayî û hewayî yên nû li herêma Arktîkê vedike. Ji bilî xala leşkerî û sîstema hişyarkirina pêşwext a mûşekan، girav xwedan çavkaniyên pir dewlemend ên madenên kêmpeyda û gazê ye ku balê dikişîne ser xwe.
Gavên bê paşerojê û pêvajoya yasayî
Tê çaverêkirin ku her sê hukûmet vê peymanê hefteya bê li New Yorkê، li ser marjîna civînên Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (UNGA) bi fermî îmze bikin. Rêvebirên Danîmarka û Grînlendayê diyar kirin ku ji bo peyman bi temamî bikeve meriyetê، divê pêvajoya yasayî bi dawî bibe û di parlamentoyên her du welatan de were pejirandin.
