وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان، بە بۆنەی ڕۆژی جیهانیی پەنابەرانەوە، ڕاپۆرتێکی گشتگیری سەبارەت بە دۆخی مرۆیی ئاوارە و پەنابەران لە هەرێمەکەدا بڵاوکردەوە. لە ڕاپۆرتەکەدا تیشک خراوەتە سەر مێژووی چەند دەیەی ڕابردووی کوردستان وەک پەناگەیەکی ئارام، لەگەڵ ئەو ئاستەنگە دارایی و لۆجیستییانەی کە بەهۆی کەمبوونەوەی هاوکارییە نێودەوڵەتییەکانەوە هاتوونەتە ئاراوە.
ئامار و باری مرۆیی: فشار لەسەر کەرتی گشتی
بەگوێرەی داتا فەرمییەکانی وەزارەتی ناوخۆ، هەرێمی کوردستان لە لوتکەی قەیرانە مرۆییەکاندا میوانداریی زیاتر لە 5.2 ملیۆن ئاوارە و پەنابەری کردووە، و لە ئێستاشدا نزیکەی یەک ملیۆن ئاوارە لە ناوچە جیاوازەکانی هەرێمدا نیشتەجێن.
ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات کە مانەوەی ئەم ژمارە زۆرە، لە کاتێکدا کە هاوکارییە مرۆییە نێودەوڵەتییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمیان کردووە، فشارێکی دارایی و لۆجیستیی قورسی خستووەتە سەر کەرتی پەروەردە، تەندروستی و خزمەتگوزارییە سەرەکییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان.
چاکسازیی ئیداری و پێوەرە نێودەوڵەتییەکان
لە ڕووی بەڕێوەبردن و ڕێکخستنی دۆخی یاسایی ئاوارەکانەوە، لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە لە ساڵی 2023ەوە سيستەمێکی تۆمارکردنی هەمەلایەنە و پێشکەوتوو هاوتای ستانداردە نێودەوڵەتییەکان پەیڕەو کراوە. ئەم سیستمە پڕۆسەی دەستگەیشتنی خێرای ئاوارەکانی بە پێداویستییە سەرەکییەکان ئاسانتر کردووە.
هاوکات، ستایشی ڕۆڵی مەیدانیی ڕێکخراوە ناوخۆییەکان کراوە لە بەڕێوەبردن و دابینکردنی کۆمەک لە ناو کەمپەکاندا.
دۆسیەی شنگال و چەقبەستوویی ڕێککەوتنامەکان
بەشێکی سەرەکیی ڕاپۆرتەکە تەرخانکراوە بۆ بارودۆخی دەشتی شنگال و کەمینە ئایینییەکان، بەتایبەتی کوردانی ئێزیدی:
جێبەجێ نەکردنی ڕێککەوتنی شنگال: سەرڕای تێپەڕبوونی چەندین ساڵ بەسەر کارەساتی جینۆسایدی ئێزیدییەکاندا، هێشتا ڕێککەوتنی شنگال (کە لە نێوان هەولێر و بەغدادا واژۆ کراوە) جێبەجێ نەکراوە.
مەرجەکانی گەڕانەوە: ڕاپۆرتەکە جەخت دەکاتەوە کە گەڕانەوەی شکۆمەندانە و ئارەزوومەندانەی ئاوارەکان بۆ زێدی خۆیان، بەستراوەتەوە بە دەرکردنی هێزە نایاساییەکان، دابینکردنی ئاسایشی کۆنترۆڵکراو و دەستپێکردنی پڕۆسەی ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانی ناوچەکە.
پەیامە سیاسی و نێودەوڵەتییەکان
وەزارەتی ناوخۆ لە کۆتایی ڕاپۆرتەکەیدا چەند داواکاری و پەیامێکی ئاراستەی لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد:
بۆ حکومەتی فیدراڵ لە بەغدا: پێویستە حکومەتی نوێی عێراق پابەندی بەڵێنە دەستووری و مرۆییەکانی بێت و بودجەی تایبەت بۆ بەڕێوەبردنی کەمپەکان و دۆسیەی ئاوارەکان تەرخان بکات.
بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و نەتەوە یەکگرتووەکان: داواکراوە کە ئاستی هاوکارییە مرۆییەکان بەرز بکرێتەوە و وەبەرهێنان لە بەهێزکردنی توانای مرۆیی ئاوارەکاندا بکرێت، چونکە ئەرکی مرۆیی دەبێت هاوبەش بێت و تەنیا نەکەوێتە سەر شانی کۆمەڵگەی خانەخوێ (هەرێمی کوردستان).
ڕاپۆرتەکە بەو پەیامە فەرمییە کۆتایی دێت کە لەسەر ڕاسپاردەی سەرۆکایەتیی هەرێم و سەرۆکایەتیی حکومەت، دەرگای هەرێمی کوردستان بۆ هەمیشە بە کراوەیی بەڕووی لێقەوماوان و ئەوانەی بەدوای سەلامەتیدا دەگەڕێن، دەمێنێتەوە.