دوای تێپەڕبوونی هەزار ڕۆژ بەسەر هەڵگیرسانی جەنگی غەززە و لەدەستدانی زۆربەی سەرکردە باڵاکانی، بزووتنەوەی حەماس ڕووبەڕووی قەیرانێکی قوڵی چارەنووسساز بووەتەوە. ئێستا بزووتنەوەکە لەبەردەم پرسیاری ئەوەدایە کە ئایا دەتوانێت وەک هێزێکی سیاسی لە قۆناغی دوای جەنگدا بمێنێتەوە یان نا؟
گۆڕان بۆ پارتێکی سیاسی؛ سیناریۆی سەرەکی
یەکێک لە سیناریۆ بەهێزەکان کە لە ناوخۆی حەماس و لەگەڵ هاوپەیمانە ناوچەیییەکانیدا گەنگەشە دەکرێت، گۆڕینی ئاراستەی بزووتنەوەکەیە بۆ پارتێکی سیاسی. بەپێی ڕای ئەحمەد عەوز، شیکەرەوەی سیاسی، ئەمە ئەو ئامانجەیە کە لە خولی دانوستانەکانی قاهیرە لەگەڵ نێوەندگیرانی میسری و تورکیادا کاری لەسەر دەکرێت.
عەوز دەڵێت، ئەو فشار و کوشتارەی لەسەر حەماس هەیە، بزووتنەوەکە ناچار دەکات بیر لە بژاردەی سیاسی بکاتەوە بۆ مانەوە، چونکە لە ئێستادا پشتیوانییەکی ئەوتۆی لەبەردەستدا نییە.
مەرجەکانی بەشداریکردن لە پرۆسەی سیاسی
ئێستا پرسی چەک بووەتە مەرجێکی ئیسرائیل و داواکارییەکی سەرەکیی دەسەڵاتدارانی فەلەستینیشە. بەپێی مەرسومێکی سەرۆکایەتی، مەحموود عەباس، سەرۆکی فەلەستین مەرجی ئەوەی داناوە هەر لایەنێک بەشداری هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی یاسادانان و نیشتمانی بکات، دەبێت پابەندبوونی خۆی بە بەرنامەی سیاسی «ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین» ڕابگەیەنێت.
ئەمە لە کاتێکدایە حەماس هێشتا بەهۆی ناکۆکی لەسەر دانپێدانان بە ئیسرائیل لە ڕێککەوتنی ئۆسلۆدا، نەبووەتە ئەندامی ئەو ڕێکخراوە.
ئەزموونەکانی ڕابردوو و ئاڵنگارییەکان
مستەفا ئیبراهیم، شیکەرەوەی سیاسی، پێشنیازی ئەوە دەکات کە حەماس دەتوانێت وەک ئەزموونی «پارتی خەڵاس» لە نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوو، پارتێکی نوێ بە ناوی دیکە دروست بکات. بە بۆچوونی ئیبراهیم، حەماس پێویست ناکات پارتێکی نوێ دروست بکات، بەڵکو دەتوانێت لە ڕێگەی دەستبەرداربوون لە بەڕێوەبردنی غەززە و ڕادەستکردنی بە لیژنەی نیشتمانی، بە شێوەیەکی کاریگەرتر کاری سیاسی بکات.
ئاسۆی داهاتوو: سەرەڕای ئەم پێشنیازانە، مستەفا ئیبراهیم بەدووری دەزانێت هەڵبژاردنەکانی داهاتوو لە کاتی خۆیدا ئەنجام بدرێن؛ ئەوەش بەهۆی بەردەوامی ناکۆکییە ناوخۆیییەکان کە ڕێگرن لەبەردەم یەکخستنی گوتاری سیاسی فەلەستینیدا. پاشەڕۆژی حەماس لە نێوان بژاردەی چەک و نوێبوونەوەی سیاسیدا، بەندە بەوەی تا چەند دەتوانێت خۆی لەگەڵ مەرجە نوێیەکانی ناوچەکە و داواکارییەکانی ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستیندا بگونجێنێت.