بەرخۆدانی 14ـی تەموز وەک هێمایەکی گەورەی ئیرادەی کورد دەناسرێت

بەرخۆدانی 14ی تەموز وەک مێژوویەکی پڕ لە ئیرادە و باوەڕی پتەو لە لاپەڕەکانی خەباتی گەلی کورددا دەدرەوشێتەوە. ئەو بەرخۆدانە کە وەک مانگرتنێکی گەورە لە خواردن و ڕۆژووی مردن دەناسرێت، لە 14ی تەموزی ساڵی 1982، لەلایەن پێشەنگەکانی بزووتنەوەی ئازادیخوازیی کوردەوە دەستی پێکرد.

 زیندانی سەربازیی ئامەد لە کاتێکدا بووە ناوەندی وەها خۆڕاگرییەک، کە تێیدا گیراوانی سیاسیی دۆزی کورد ڕووبەڕووی توندترین جۆرەکانی ئەشکەنجە و گوشار و سیاسەتی ئاسیمیلاسیۆن و سڕینەوەی دوای کودەتای سەربازیی 12ی ئەیلول ببوون.

 لەو سەردەمەدا زیندانییە سیاسییەکان لە زیندانی ئامەد بە شێوەیەکی سیستماتیک و بەردەوام ڕووبەڕووی دڕندانەترین ئەشکەنجەی جەستەیی و دەروونی دەبوونەوە. ئامانجی سەرەکیی دەسەڵاتی سەربازیی ئەوکاتە ئەوە بوو کە زیندانییان ناچار بکات دەستبەرداری ناسنامەی نەتەوەیی خۆیان بن و پەشیمانی دەرببڕن و دان بە تاوانە دروستکراوەکاندا بنێن، بەڵام لە بەرانبەر ئەم سیاسەتە قڕکەرانەدا زیندانییان بڕیارێکی مێژووییان دا کە بە بەخشینی گیانی خۆیان بەرگرییان لە کەرامەت و شوناسی نەتەوەکەیان کرد.

 چالاکیی "مانگرتنی تا مردن" بە پێشەنگایەتیی چوار زیندانیی سیاسیی بەڕێوەچوو، کە پێکهاتبوون لە محەمەد خەیری دورموش و کەمال پیر و عاکیف یەڵماز لەگەڵ عەلی چیچەک. پێشەنگانی زیندانی ئامەد بەو گوتە مێژووییەی کە ڕایانگەیاند، "ئێمە دەمانەوێت بژین بەڵام نەک لەسەر بنەمای کۆیلایەتی"، ڕۆحی بەرخۆدانیان لە دروشمی بەرخۆدان ژیانەدا بەرجەستە کرد.

لە ئەنجامی ئەو مانگرتنەدا کەمال پیر لە 7ـی ئەیلول و محەمەد خەیری دورمووش لە 12ـی ئەیلول و عاکیف یەڵماز لە 15ـی ئەیلول، هەروەها عەلی چیچەک لە 17ـی ئەیلولدا گیانیان لەدەستدا و شەهید بوون.

ئەم تێکۆشانە بێوێنەیە لە مێژووی گەلی کورددا بە مەشخەڵی تێکۆشان ناودەبرێت. ئەو فیداکارییە بووە هۆی ئەوەی پشتی فاشیزمی ئەو سەردەمە لەناو زیندانەکاندا بشکێنرێت. هاوکات ئەو گیانفیداییە ڕێگەی بۆ گەشەکردن و فراوانبوونی تێکۆشانی دوایی خۆش کرد و بووە یەکێک لە گەورەترین و درەوشاوەترین هێماکانی ئیرادە و خۆڕاگریی گەلی کورد لە مێژووی هاوچەرخدا.