Guherandina xwînê şoreşek di dermanê nûjen de çêkiriye û bûye prosedurek xilaskirina jiyanê.
Lê belê, her kes nikare ji vê prosedura girîng sûd werbigire.
Kesên ku komên xwîna wan kêm in pir caran zehmetî dikişînin ku bexşkerek lihevhatî bibînin.
Xwîna "Rh null" di cîhanê de tenê di 50 kesan de heye
Yek ji komên xwîna herî kêm, Rh nulle ku tenê di nav nêzîkî 50 kesan de tê dîtin.
Lêkolîner niha dixebitin ku vê koma xwînê di laboratuwarê de hilberînin.
Tevî kêmbûna wê jî, ev koma xwînê ji ber sedemên din pir tê qîmetkirin.
Di derdorên bijîşkî û lêkolînê de, carinan ji ber nirxa wê ya bilind û gelek karanînên di lêkolîn û dermanan de wekî "xwîna zêrîn" tê binavkirin.
Cureyê xwîna ku di laşê me de digere li gorî hebûn an nebûna nîşankerên taybetî li ser rûyê xirokên sor ên xwînê tê dabeşkirin.
Ev nîşanker, ku wekî antîjen têne zanîn, proteîn an şekir in ku ji rûyê xirokê derdikevin û dikarin ji hêla pergala parastinê ve werin tespîtkirin.
Profesorê biyolojiya xirokê li Zanîngeha Bristolê Ash Toy, dibêje:
"Heke hûn ji bexşvanek ku antîjenên ji yên we cûda hene veguhestina xwînê bistînin, hûn ê li dijî wê xwînê antîbodîyan pêşve bibin û êrîşî wê bikin. Heke hûn dîsa wê xwînê bistînin, ew dikare jiyanê tehdît bike."
Pergalên ABO û Rhesus (Rh) bersiva parastinê ya herî xurt derdixin holê
2 pergalên koma xwînê yên ku bersiva parastinê ya herî xurt derdixin holê ABO û Rhesus (Rh) ne.
Kesên bi koma xwîna A li ser rûyê xirokên xwîna xwe antîjenên A hene, lê kesên bi koma xwîna B antîjenên B hene.
Koma xwîna AB hem antîjenên A û hem jî B hene, lê koma xwîna O yek ji wan jî lê tune ye. Her cureya xwînê dikare Rh pozîtîf an Rh negatîf be.
Xwîna O negatîf antîjenên a, bû Rh nahewîne
Kesên bi cureya xwîna O Rh negatîf pir caran wekî donorên gerdûnî têne binavkirin ji ber ku xwîna wan antîjenên A, B û Rh nahewînin.
Li gorî lêkolînên heta Cotmeha 2024'an hatine bidestxistin:
Yekem: Niha 47 komên xwînê yên naskirî û 366 antîjenên cûda hene.
Duyem: Zêdetirî 50 antîjenên Rh hene.
Lêbelê, mirovên bi xwîna Rh-null hemû 50 antîjenên Rh nahewînin, ev tê vê wateyê ku ew nikarin tu celebek xwîna din bistînin.
Lê xwîna Rh-null bi hemû celebên xwîna Rh-null yên cûda re hevaheng e.
Ev yek xwîna O-Rh-null pir bi qîmet dike, ji ber ku ew dikare ji hêla piraniya mirovan ve were wergirtin, di nav de kesên bi hemû guhertoyên celebê xwîna ABO.
Ji ber vê sedemê, zanyar li çaraliyê cîhanê li ser rêyan lêkolîn dikin da ku vê "xwîna zêrîn" teqlîd bikin.
Rh null ji ber mutasyonên genetîkî yên ku bandorê li proteînekê dikin çêdibe
Lêkolînên dawî nîşan dane ku xwîna Rh null ji ber mutasyonên genetîkî yên ku bandorê li proteînekê dikin ku di hucreyên sor ên xwînê de roleke girîng dilîze, çêdibe.
Ev mutasyon xuya dikin ku şeklê vê proteînê kurt dikin an diguherînin û rê li ber derbirîna antîjenên Rh yên din li ser rûyê hucreyên sor ên xwînê digirin.
Profesor Ash Toy û hevkarên wî li Zanîngeha Bristolê, di lêkolînek 2018'an de, karîn xwîna Rh null di laboratuwarê de ji nû ve biafirînin.
Tevî lêkolînan jî, bikaranîna teknolojiyên guherandina genan hîn jî li gelek deverên cîhanê nakokî ye û rastî rêziknameyên hişk tê.
Ev tê wê wateyê, berî ku were pejirandin, pêwîst e ku bi gelek ceribandin re derbas bibe.
