Parêzgeha Kirmaşanê ya Rojhilatê Kurdistanê ku bi dewlemendiya xwe ya xwezayî û şûnwarên xwe yên dîrokî tê naskirin, malovaniyê ji dîroka cîhanê re dike.
Şkefta Qurî Qela ku di nava dilê çiyayên bilind ên Zagrosan de cih digire, wekî "şkefta avî ya herî mezin a cîhanê" balê dikişîne ser xwe û bi milyonan sal in heybeta xwe diparêze.
Temenê wê ji temenê mirovahiyê mezintir e
Li gorî lêkolînên zanistî yên ku ji aliyê tîmên şûnwarnasên Îngilistanî û Fransî ve hatine kirin, temenê vê şkeftê zêdeyî 65 milyon salê ye.
Ev şkefta dilsoz, ji bermahiyên kevirên kilsê yên serdemên erdnasî yên wekî Krîtasî û Triyasîk pêk tê.
Qurî Qela bi dûriya 90 kîlometreyan dikeve bakur-rojavayê bajarê Kirmaşanê û nêzîkî herêma xweser a Paweyê ye.
Navê wê ji ku tê?
Navê Qurî Qela ji keleheke dîrokî ya nêzîkî şkeftê tê ku dîroka wê digihêje serdema Sasaniyan.
Di nav gelê Kurd ê deverê de, ev keleh wekî Qelaya Gewre (Keleha Mezin) dihat naskirin û bi borîna demê re navê wê veguherî Qurî Qela.
Tê texmînkirin ku dirêjahiya giştî ya şkeftê nêzîkî 12 kîlometreyan e, lê heta niha tenê 1,5 kîlometre ji bo serdanê hatiye amadekirin.
Germahiya hundir: Di nava çar werzan de di navbera 7 û 22 pileyan de diguhere.
Hewaya wê: Pir nem û hênik e.
Kûrahiya avê: Li hin cihan kûrahiya ava di hundirê şkeftê de digihêje 14 metreyan.
Qurî Qela ne tenê şkefteke xwezayî ye, di heman demê de muzeyeke dîrokî ya veşartî ye jî.
Di encama lêkolînên şûnwarnasiyê de, li hundir û nêzîkî şkeftê kelûpelên giranbiha hatine dîtin:
Dirav, tepsî û hinek tiştên serdema Sasaniyan.
Kiloxên serê mirovan û tiştên ku bi heriyê hatine çêkirin.
Her wiha, odeyên mezin ên şkeftê bi kevirên lîmonî yên xwezayî û neqşên dilopên avê hatine xemilandin.
Salane 500 hezar geştyar serdana wê dikin
Li gorî amaran, salane zêdeyî 500 hezar geştyarî berê xwe didin vê derê, da ku vê mîrata bêhempa ya Kurdistanê bi çavên xwe bibînin.
